Słowo „stomia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „otwór”. Stomia jest to celowo i sztucznie wykonane połączenie ujścia jelita lub dróg moczowych z powierzchnią ciała w czasie operacji chirurgicznej.
Stomia jelitowa (zwana również sztucznym odbytem lub odbytem brzusznym) wykonywana jest najczęściej w przypadku nowotworów jelita, chorób zapalnych przewodu pokarmowego (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby uchyłkowej jelita), natomiast Urostomia jest najczęściej wynikiem konieczności usunięcia pęcherza moczowego.

To nowe ujście dla treści jelitowej lub moczowej nazywane jest stomią i wymaga specjalnego zaopatrzenia w worki stomijne (w systemie jednoczęściowym lub dwuczęściowym). Zmiana tych naturalnych struktur organizmu powoduje zmniejszoną zdolność do magazynowania treści jelitowej lub moczowej oraz brak kontroli nad ich wydalaniem.

Rodzaje stomii (przetok):

Kolostomia – wytworzona jest na skutek usunięcia jelita grubego. Może być wykonana w obrębie okrężnicy zstępującej lub esicy – po prawej stronie, okrężnicy poprzecznej – w pobliżu linii pośrodkowej lub okrężnicy wstępującej – wtedy znajduje się po prawej stronie brzucha. Konsystencja wypróżnień jest zależna od umiejscowienia wytworzonej stomii – im większa odległość od naturalnego odbytu, tym konsystencja jest bardziej płynna.
Ileostomia – wytworzona jest na jelicie cienkim i wyprowadzona na powłoki brzuszne, umiejscowiona po prawej stronie. Treść jelitowa ma bardziej płynną konsystencję i działa drażniąco na skórę.
Urostomia– wyłaniana jest najczęściej z powodu usunięcia pęcherza moczowego. Operacja ta polega na połączeniu obu moczowodów ze ścianą brzucha w sposób bezpośredni (tzw. podwójna urostomia) lub poprzez wstawkę z jelita.

Rys. nr 2

1. Jelito grube
2. Najczęstsze miejsce wyłonienia kolostomii

Stomia może być czasowa (istnieje możliwość przywrócenia fizjologicznego oddawania kału) lub definitywna (na stałe) w przypadku braku możliwości przywrócenia drogi fizjologicznej.

Ileostomia

Ileostomia wykonywana jest na poziomie końcowego odcinka jelita cienkiego
( Rys. nr 3 pkt. 3 ) poprzez wyłonienie tego odcinka jelita na powierzchnię ściany brzucha.
Treść jelitowa jest płynna, drażniąco działa na skórę i ma znacznie większą objętość niż normalnie.


Poniżej
1. Jelito grube
2. Jelito cienkie
3. Najczęstsze miejsce wyłonienia ileostomii
4. Odbytnica

Urostomia

Urostomia polega na połączeniu obu moczowodów ze ścianą brzucha. Połączenie to może być wykonane poprzez wstawkę z jelita cienkiego (rys. nr 4 powyżej) lub w sposób bezpośredni (obydwa moczowody wyprowadzone są na zewnątrz – tzw. urostomia podwójna).

Powoduje to zmniejszenie zdolności magazynowania moczu oraz niekontrolowanemu jego wydalaniu przez pacjenta w sposób ciągły.